|
|
 |
Aşk şarkıları söylemeyi bıraktığımız gün her
şeyimizi yitirdik biz. İşte o yüzden hep aşk
şarkıları söylüyorum. |
☰
|
|
|
DERS 2:
İNGİLİZCE
OKUNUŞ BİLGİLERİ |
|
İngilizce (genel olarak) yazıldığı gibi okunan bir dil
değildir. Yani cümleler ve cümleleri oluşturan kelimeler
yazı dilinde yazıldığı gibi değil de farklı telaffuzla
okunurlar. Bunun en önemli sebeplerinden biri,
kelimeleri oluşturan harflerin her birinin farklı
kelimelerde farklı farklı okunuşlarının bulunmasıdır.
Örneğin İngiliz alfabesinde (harfleri tek tek okurken
söylediğimiz gibi) "a" harfini "ey"
olarak okurken, "apple"
(elma) kelimesindeki "a" harfini "epıl"
şeklinde "e" gibi, "table"
(masa) kelimesindeki "a" harfini "teybıl"
şeklinde "ey" gibi okuruz. Ya da örneğin
İngiliz alfabesinde tek başına okurken "i"
olarak telaffuz ettiğimiz "e" harfi;
"ten" (on) kelimesini
okurken "ten"
şeklinde "e" olarak,
"father" (baba) kelimesini okurken ise "fathe(r)"
şeklinde "ı" olarak okunurken,
"table" (masa) kelimesini
okurken hiç telaffuz edilmez. Bu yüzden her İngilizce
kelimeyi öğrenirken doğru okunuşunu da ezberlemek
gerekir. Ama bu sanıldığı gibi zor bir şey değildir.
Zira (her zaman geçerli olmasa ve birçok istisnaları
olsa da) bu harflerin belli kelimeler içinde
okunuşlarının belirli kuralları vardır. İşte bu
dersimizde İngilizcede bulunan harflerin genel olarak
okunuş kurallarına değineceğiz.
Her ne kadar İngilizcedeki harflerin kelime içinde
okunuşlarına dair (aşağıda göreceğimiz) bazı kurallar
olsa da, bunlar her zaman geçerli olmayacağından (ve
kelimeyi telaffuz ederken çıkardığımız sesler bazen
Türkçede bulunmayıp, yazıyla gösterilen okunuşlar tam
olarak telaffuzu karşılamayacağından) her kelimeyi
(vurgusuyla birlikte) ayrı ayrı ezberlemek, bunun için
de bol bol dinleme çalışmaları yapmak gerekmektedir.
Günümüzde internette bolca bulunan ve kelimelerin
telaffuzlarını da dinlemenize olanak sağlayan sesli
sözlükler bu konuda çok işinize yarayacağı gibi, bol bol
kısa İngilizce filmler izlemek ya da çocuk şarkıları
dinlemek de kelimelere olan kulak aşinalığınızı
arttıracak ve size kelimelerin / cümlelerin / sözcük
kalıplarının doğru okunuşlarını öğretecektir.
Şimdi isterseniz gelin, İngilizce harflerin okunuş
bilgilerine kısaca bir göz atalım:
|
|
A, a |
|
Bu harf bazen "a", bazen "ey", bazen "ı", bazen
de "o" şeklinde telaffuz edilir: |
|
father
(baba): / fadı(r)
/
table
(masa): / teybıl
/
orange
(portakal): / orınc
/
apple
(elma): / epıl
/
ball
(top): / bo:l
/ |
|
E, e |
|
Bu harf bazen "e", bazen "i", bazen "ö",
bazen "ı" şeklinde telaffuz edilir. Bazı
durumlarda ise telaffuz edilmez: |
|
tell
(söylemek): / tell
/
begin
(başlamak): / bigin
/
permit
(izin vermek): / pörmit
/
father
(baba): / fadı(r)
/
table
(masa): / teybıl
/ |
|
I, i |
|
Bu harf bazen "i", bazen de "ay" şeklinde
telaffuz edilir. (Bu harf büyük yazıldığında "I"
olarak yazılır. İngilizcede büyük "i" harfi
olmadığı gibi küçük "ı" harfi de yoktur.) |
|
sin
(günah): / sin
/
kite
(uçurtma): / kayt
/ |
|
O, o |
|
Bu harf bazen "o", bazen de "a" şeklinde
telaffuz edilir: |
|
ocean
(okyanus): / oşın
/
come
(gelmek): / kam
/ |
|
U, u |
|
Bu harf bazen "u", bazen "a", bazen "yu",
bazen de "ö" şeklinde telaffuz edilir: |
|
bull
(boğa): / bul
/
cut
(kesmek): / kat
/
use
(kullanmak): / yu:z
/
urgent
(acil): / ö(r)cınt
/ |
|
|
Evet, buraya kadar sesli harflerin okunuşlarını ve
telaffuz kurallarını gördük. Şimdi de sessiz harflere
bakalım: |
|
B, b
/ D, d / F, f / L, l / M, m /
N, n
/ P, p / S, s / T, t / V, v / Z, z |
|
Bu harfler genel olarak Türkçede okunduğu gibi
okunur. Ancak istisnai bazı durumlarda
okunuşlarının değişmesi ihtimali olduğundan
(örneğin "s" harfi bazen kelime sonunda "z"
sesine yakın bir ses çıkarabilir) bu harflerin
geçtiği kelimeleri de mutlaka dinleyerek ve
doğru okunuşunu öğrenerek okumak gerekir. |
|
baby
(bebek): / beybi
/
door
(kapı): / do:(r)
/
face
(yüz): / feys
/
lamp
(lamba): / lemp
/
man
(adam): / men
/
no
(hayır): / no
/
poor
(yoksul): / pu:(r)
/
snake
(yılan): / sneyk
/
tall
(uzun): / to:l
/
vote
(oy): / vout
/
zebra
(zebra): / zebra
/ |
|
C, c |
|
Bu harf önünde "e, i, y" harflerinden biri varsa
"s" olarak telaffuz edilir: |
|
cell
(hücre): / sel
/
city
(şehir): / siti
/
vacancy
(boşluk): / veykınsi
/
|
|
Eğer önünde "a, o, u" harflerinden biri ya da
bir sessiz harf varsa "k" olarak telaffuz
edilir: |
|
car
(araba): / ka(r)
/
cold
(soğuk): / kold
/
cut
(kesmek): / kat
/
clean
(temiz): / kli:n
/
|
|
G, g |
|
Bu harf önünde "e, y" harflerinden biri (ya da
bazı durumlarda "i" harfi) varsa "c" olarak
telaffuz edilir: |
|
general
(genel): / cenırıl
/
gym
(spor salonu): /
cim
/
giraffe
(zürafa): / ciraf
/
|
|
Diğer durumlarda normal "g" olarak telaffuz
edilir: |
|
game
(oyun): / geym)
/
gift
(hediye): / gift
/
|
|
H, h |
|
Bu harf normal "h" olarak okunur, ancak kelime
başında önünde "o" harfi varsa telaffuz edilmez: |
|
honor
(onur): / onı(r)
/
hour
(saat): / a(v)ı(r)
/
|
|
J, j |
|
Bu harf her zaman "c" olarak telaffuz
edilir: |
|
jam
(reçel): / cem
/
july
(temmuz): / culay
/
|
|
K, k |
|
Bu harf normal "k" olarak okunur, ancak kelime
başında önünde "n" harfi varsa telaffuz edilmez: |
|
know
(bilmek): / nouv
/
knife
(bıçak): / nayf
/
knob
(tokmak): / nob
/
|
|
R, r |
|
Bu harf kelime ya da hece sonlarında okunmaz
veya belli belirsiz duyulur: |
|
door
(kapı): / do:(r)
/
car
(araba): / ka(r)
/ |
|
S, s |
|
Bu harf iki sesli harf arasında bulunduğu
durumlarda "z" olarak okunur: |
|
nose
(burun): / nouz
/
close
(kapatmak): / klouz
/ |
|
Y, y |
|
Bu harf bir sessiz harften sonra geldiğinde "i"
olarak telaffuz edilir: |
|
gym
(spor salonu): / cim
/
naughty
(yaramaz): / nouti
/
energy
(enerji): / enı(r)ci
/ |
|
Q, q |
|
Türkçede bulunmayan bu harf Türkçedeki "k"
harfinin sert okunuşu gibi telaffuz edilir: |
|
queen
(kraliçe): / kuin
/
quick
(çabuk): / kuik
/ |
|
W, w |
|
Türkçede bulunmayan bu harf ağzı yuvarlatarak
söylenir ve "u" sesi çıkaracakken "v" sesi
çıkarıyormuş gibi okunur. Kelime başına yer
alıyorsa sanki başında gizli bir "h" sesi varmış
gibi telaffuz edilir. Bu harfin önünde "r" harfi
varsa "w" harfi okunmaz ya da başında gizli bir
"h" sesi varmış da nefes veriyormuş gibi okunur. |
|
wait
(beklemek): / h(u)vait
/
saw
(testere): / souv
/
write
(yazmak): / (h)rayt
/ |
|
X, x |
|
Türkçede bulunmayan bu harf Türkçedeki "ks"
harflerinin birleşimi gibi okunur: |
|
axe
(balta): / aks
/
tax
(vergi): / taks
/
taxi
(taksi): / taksi
/ |
|
|
Evet, buraya kadar da sessiz harflerin okunuşlarını ve
telaffuz kurallarını gördük.
İngilizcede bir de çift sesli ve çift sessiz harfler
vardır. Bunlar iki harfin yan yana gelerek farklı bir
ses vermesini ifade eder. Şimdi bunlara bir göz atalım: |
|
AI, ai |
|
Bu iki harf yan yana geldiğinde biraz uzun bir
"e" sesinden sonra "y" harfi gelecek şekilde,
yani "êy" olarak okunur: |
|
tail
(kuyruk): / têyıl
/
mail
(posta): / mêyıl
/
|
|
AU, au |
|
Bu iki harf yan yana geldiğinde biraz uzun bir
"o" sesi (ô) çıkaracak şekilde okunur: |
|
daughter
(kız evlat): / dôtı(r)
/
because
(çünkü): / bikôz
/
|
|
EA, ea |
|
Bu iki harf yan yana geldiğinde bazen uzun bir
"i" (î) sesi, bazen de "iı" seslerinin
birleşimini verecek şekilde okunur: |
|
meat
(et): / mît
/
meal
(öğün): / miıl
/
|
|
EE, ee |
|
Bu iki harf yan yana geldiğinde uzun bir "i" (î)
sesi verecek şekilde okunur: |
|
meet
(karşılaşmak): / mît
/
tree
(ağaç): / trî
/
|
|
EW, ew |
|
İngilizcede "w" harfi bazen sesli harf olarak
kabul görüyor olup; "e" ve "w" harfleri "ew"
şeklinde yan yana geldiğinde "iyu" olarak
okunur: |
|
new
(yeni): / niyu
/
news
(haber): / niyuz
/
|
|
IE, ie |
|
Bu iki harf yan yana geldiğinde bazen uzun bir "i" (î)
sesi, bazen "ay" sesi, bazen de "iı" seslerinin
birleşimini verecek şekilde okunur: |
|
piece
(parça): / pîs
/
thief
(hırsız): / tîf
/
die
(ölmek): / day
/
alien
(yaratık): / aliın
/
|
|
OA, oa |
|
Bu iki harf yan yana geldiğinde biraz uzun bir "o" (o:)
sesi verecek şekilde okunur: |
|
board
(pano): / bo:(r)d
/
coat
(palto): / ko:t
/
|
|
OE, oe |
|
Bu iki harf yan yana geldiğinde bazen biraz uzun bir
"u" (û) sesi, bazen de "ou" seslerinin
birleşimini verecek şekilde okunur: |
|
shoe
(ayakkabı): / şû
/
toe
(ayak parmağı): / tou
/
|
|
OO, oo |
|
Bu iki harf yan yana geldiğinde "u" olarak
okunur: |
|
book
(kitap): / buk
/
good
(iyi): / gud
/
|
|
OU, ou |
|
Bu iki harf yan yana geldiğinde "au" olarak
(sanki "a" harfinden "u" harfine geçerken arada
belli belirsiz bir "v" harfi varmış gibi)
okunur: |
|
touse
(gürültü): / taus
/
house
(ev): / haus
/
|
|
OW, ow |
|
İngilizcede "w" harfi bazen sesli harf olarak
kabul görüyor olup; "o" ve "w" harfleri "ow"
şeklinde yan yana geldiğinde "ou" olarak ("o"
harfi ile "u" harfi arasında hafif bir "yumuşak
g" harfi varmış gibi yumuşak bir geçişle)
okunurken bazen de "au" olarak (sanki "a"
harfinden "u" harfine geçerken arada belli
belirsiz bir "v" harfi varmış gibi) okunur: |
|
window
(pencere): / (h)vindou
/
below
(aşağı): / bilou
/
how
(nasıl): / hau
/
now
(şimdi): / nau
/
|
|
|
Şimdi de, çift sessiz harflerin okunuşlarına ve telaffuz
kurallarına bir bakalım: |
|
CH, ch |
|
Bu iki harf yan yana geldiğinde "ç" sesini
verir: |
|
chair
(sandalye): / çeyı(r)
/
beach
(sahil): / bîç
/
|
|
SH, sh |
|
Bu iki harf yan yana geldiğinde "ş" sesini
verir: |
|
shoe
(ayakkabı): / şû
/
trash
(çöp): / traş
/
|
|
PH, ph |
|
Bu iki harf yan yana geldiğinde "f" sesini
verir: |
|
photo
(fotoğraf): / fôto
/
phobia
(korku): / fôbia
/
telephone
(telefon): / telıfon
/
|
|
GH, gh |
|
Bu iki harf kelime sonunda yan yana geldiğinde
okunmaz, ancak istisnai olarak bazen "f" sesini
verecek şekilde okunur: |
|
high
(yüksek): / hay
/
weigh
(tartmak): / vey
/
enough
(yeter): / inaf
/
laugh
(gülmek): / laf
/
|
|
TH, th |
|
Bu iki harf yan yana geldiğinde farklı
kelimelere göre iki ayrı ses çıkarır ve çıkan bu
seslerin ikisi de Türkçede bulunmaz. Birinci "th"
sesi, dilimiz ön dişlerimizin arasındayken "z"
demeye çalışıyormuş gibi davranarak
çıkarılabilir. (Bunu derslerimizde -okunuşu
gösterirken- kalın "d" harfiyle "d"
olarak göstereceğiz.) İkinci "th" sesi ise, yine
dilimiz ön dişlerimizin arasındayken "s" demeye
çalışıyormuş gibi davranarak çıkarılabilir.
(Bunu da derslerimizde -okunuşu gösterirken-
kalın "t" harfiyle "t" olarak
göstereceğiz.) |
|
this
(bu): / dis
/
that
(şu): / det
/
think
(düşünmek): / tink
/
thank
(teşekkür etmek): /
tenk
/
|
|
|
Evet, benim bu konuda söyleyeceklerim ve vereceğim
bilgiler şimdilik bu kadar.
Yukarıda da belirttiğim gibi, bu kurallar genel olmakla
birlikte istisnaları da bulunmakta. Ayrıca her ne kadar
yazıyla anlatsak ve okunuşlarını vermeye çalışsak da,
yazıyla verilen okunuşlar hiçbir zaman o kelimeyi
dinlediğiniz zamanki öğrenim kalitenizin önüne
geçemeyeceğinden ve kelime okunuşunu tam olarak
karşılamayacağından; her kelimeyi öğrenir ve ezberlerken
mutlaka bol bol dinleme alıştırması yapmanızda fayda
olduğunu düşünüyorum.
Umarım buraya kadar vermeye / aktarmaya çalıştığım
bilgiler faydalı olur ve yol gösterir.
Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere... |
|
(16 Ekim 2022) |
|
gitarisyen |
|
(M. Feridun Gülsan) |
|
